Pracodawca pełniący zadania służby BHP – kto może, jakie ma obowiązki i dlaczego warto ukończyć szkolenie?

Bezpieczeństwo i higiena pracy to nie tylko obowiązek wynikający z przepisów prawa, ale przede wszystkim element odpowiedzialnego zarządzania przedsiębiorstwem. Każdy pracodawca ma obowiązek zapewnić swoim pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz podejmować działania ograniczające ryzyko wystąpienia wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Wielu właścicieli małych firm zastanawia się, czy muszą zatrudniać specjalistę ds. BHP, czy też mogą samodzielnie realizować zadania służby BHP. Polskie przepisy przewidują taką możliwość, jednak pod określonymi warunkami.

Czym jest służba BHP?

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy pełni w zakładzie pracy funkcję doradczą i kontrolną. Jej głównym zadaniem jest wspieranie pracodawcy w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy oraz nadzorowanie przestrzegania przepisów i zasad BHP.

Do podstawowych zadań służby BHP należą między innymi:

• kontrola warunków pracy,
• identyfikacja zagrożeń występujących na stanowiskach pracy,
• doradztwo w zakresie stosowania przepisów BHP,
• udział w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy,
• prowadzenie analiz stanu bezpieczeństwa w zakładzie,
• inicjowanie działań poprawiających poziom bezpieczeństwa,
• współpraca z pracodawcą, kierownikami oraz pracownikami w zakresie profilaktyki zagrożeń.

W większych przedsiębiorstwach zadania te wykonuje wyodrębniona służba BHP lub zatrudniony specjalista. W mniejszych firmach ustawodawca dopuścił możliwość wykonywania tych obowiązków przez samego pracodawcę.

Kiedy pracodawca może sam wykonywać zadania służby BHP?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, pracodawca może wykonywać zadania służby BHP, jeżeli:

• zatrudnia do 10 pracowników, lub
• zatrudnia do 20 pracowników, jeżeli działalność została zakwalifikowana do grupy działalności, dla której ustalono kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Warunkiem jest jednak ukończenie szkolenia dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP, które przygotowuje do prawidłowego wykonywania wszystkich obowiązków wynikających z przepisów.

Warto podkreślić, że samo prowadzenie niewielkiej firmy nie daje automatycznie prawa do wykonywania tych zadań. Odpowiednie szkolenie jest obowiązkowe.

Dlaczego ustawodawca dopuścił takie rozwiązanie?

W przypadku mikro i małych przedsiębiorstw tworzenie odrębnej służby BHP byłoby często nieuzasadnione organizacyjnie i ekonomicznie. Właściciel niewielkiej firmy zazwyczaj bardzo dobrze zna specyfikę wykonywanej działalności, procesy technologiczne oraz zagrożenia występujące na poszczególnych stanowiskach.

Po odpowiednim przygotowaniu może więc skutecznie wykonywać obowiązki związane z bezpieczeństwem pracy, jednocześnie ograniczając koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Nie oznacza to jednak zmniejszenia odpowiedzialności. Wręcz przeciwnie – pracodawca, który sam wykonuje zadania służby BHP, odpowiada za ich prawidłową realizację w takim samym zakresie jak wykwalifikowany specjalista.

Jakie obowiązki spoczywają na pracodawcy wykonującym zadania służby BHP?

Zakres obowiązków jest bardzo szeroki i obejmuje praktycznie wszystkie działania związane z bezpieczeństwem pracy.

Do najważniejszych należą:

1. Kontrola warunków pracy

Pracodawca powinien systematycznie sprawdzać, czy stanowiska pracy spełniają wymagania przepisów BHP oraz czy pracownicy wykonują obowiązki zgodnie z zasadami bezpieczeństwa.

Regularne kontrole pozwalają wykryć nieprawidłowości zanim doprowadzą one do wypadku.

2. Ocena ryzyka zawodowego

Jednym z podstawowych obowiązków jest identyfikacja zagrożeń występujących na stanowiskach pracy oraz ocena ryzyka zawodowego.

Ocena ryzyka nie może być dokumentem przygotowanym jedynie “do kontroli”. Powinna być realnym narzędziem pomagającym ograniczać zagrożenia i poprawiać bezpieczeństwo pracowników.

Dokumentację należy aktualizować zawsze wtedy, gdy:

• zmienia się organizacja pracy,
• pojawiają się nowe maszyny,
• stosowane są nowe substancje chemiczne,
• dochodzi do wypadku przy pracy,
• pojawiają się nowe zagrożenia.

3. Organizacja szkoleń BHP

Pracodawca odpowiada za zapewnienie wszystkim pracownikom odpowiednich szkoleń:

• szkolenia wstępnego,
• szkolenia okresowego,
• instruktaży stanowiskowych.

Pracownik nie może zostać dopuszczony do pracy bez wymaganego szkolenia.

4. Postępowanie powypadkowe

Jeżeli dojdzie do wypadku przy pracy, pracodawca ma obowiązek:

• zabezpieczyć miejsce zdarzenia,
• powołać zespół powypadkowy (lub uczestniczyć w ustalaniu okoliczności),
• sporządzić dokumentację powypadkową,
• wdrożyć działania zapobiegające podobnym zdarzeniom w przyszłości.

Każdy wypadek powinien być dokładnie przeanalizowany, ponieważ często wskazuje słabe strony organizacji pracy.

5. Doradztwo dla pracowników i kadry kierowniczej

Bezpieczeństwo pracy to nie tylko dokumenty.

Pracodawca powinien na bieżąco:

• wyjaśniać pracownikom zasady bezpiecznej pracy,
• wskazywać prawidłowe sposoby wykonywania czynności,
• reagować na zgłaszane zagrożenia,
• promować kulturę bezpieczeństwa.

6. Tworzenie bezpiecznego środowiska pracy

Do obowiązków należy również:

• zapewnienie odpowiednich środków ochrony indywidualnej,
• kontrola stosowania odzieży roboczej,
• dbanie o porządek na stanowiskach pracy,
• organizowanie pracy w sposób minimalizujący zagrożenia.

Jak wygląda szkolenie dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP?

Program szkolenia obejmuje wszystkie zagadnienia niezbędne do samodzielnego wykonywania obowiązków.

Najczęściej omawiane są:

• przepisy prawa pracy,
• obowiązki pracodawcy,
• prawa i obowiązki pracowników,
• organizacja służby BHP,
• ergonomia stanowisk pracy,
• czynniki niebezpieczne i szkodliwe,
• ocena ryzyka zawodowego,
• postępowanie powypadkowe,
• pierwsza pomoc,
• ochrona przeciwpożarowa,
• dokumentacja BHP,
• odpowiedzialność za naruszenie przepisów.

Szkolenie ma charakter praktyczny i przygotowuje do codziennego wykonywania obowiązków.

Jakie korzyści daje ukończenie szkolenia?

Pracodawca zdobywa wiedzę, która pozwala:

✔ prawidłowo organizować bezpieczne stanowiska pracy,

✔ ograniczać liczbę wypadków,

✔ unikać błędów podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy,

✔ prawidłowo prowadzić dokumentację BHP,

✔ skuteczniej zarządzać bezpieczeństwem w firmie,

✔ ograniczać koszty związane z wypadkami przy pracy.

Co równie ważne, bezpieczeństwo wpływa na atmosferę w pracy, zaufanie pracowników oraz wizerunek przedsiębiorstwa.

O czym warto pamiętać?

Choć przepisy umożliwiają pracodawcy samodzielne wykonywanie zadań służby BHP, odpowiedzialność za bezpieczeństwo pracowników zawsze spoczywa na pracodawcy. Oznacza to konieczność stałego aktualizowania wiedzy, śledzenia zmian w przepisach oraz reagowania na nowe zagrożenia pojawiające się w miejscu pracy.

Dobrze zorganizowany system BHP to nie tylko spełnienie wymogów prawnych. To przede wszystkim mniejsze ryzyko wypadków, większy komfort pracy i sprawniejsze funkcjonowanie całego przedsiębiorstwa.

Zapraszamy na szkolenia

Jeżeli prowadzisz małą firmę i chcesz samodzielnie wykonywać zadania służby BHP, zapraszamy na nasze szkolenie. W przystępny sposób przedstawiamy obowiązujące przepisy, omawiamy praktyczne przykłady oraz pomagamy przygotować się do wykonywania wszystkich obowiązków związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy.

Postaw na wiedzę, działaj zgodnie z przepisami i zadbaj o bezpieczeństwo swojej firmy oraz swoich pracowników.